Get Adobe Flash player

ค้นหา

สถิติผู้เข้าชมเว็บไซต์

เนื้อหาที่เปิดอ่าน
5262652

whosonline

มี 127 ผู้มาเยือน และ ไม่มีสมาชิกออนไลน์ ออนไลน์

พระประวัติและปฏิปทา
สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๗

แห่งกรุงรัตนโกสินทร์


สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น ปุณฺณสิริ)
พ.ศ. ๒๕๑๕-๒๕๑๖

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร
แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

พระประวัติในเบื้องต้น

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น ปุณฺณสิริ)
มีพระนามเดิมว่า “ปุ่น สุขเจริญ” พระนามฉายาว่า “ปุณฺณสิริ”
ทรงเป็นชาวสุพรรณบุรี ประสูติเมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๓๙
ตรงกับวันอังคาร แรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๔ ปีวอก เวลา ๒๔ นาฬิกาเศษ
ณ ตำบลสองพี่น้อง อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี

โยมบิดามีนามว่า “เน้า สุขเจริญ” โยมมารดามีนามว่า “วัน สุขเจริญ”
ทรงเป็นบุตรคนที่ ๖ ในจำนวนพี่น้องร่วมตระกูลทั้งหมด ๘ คน

Image
โยมมารดา “วัน สุขเจริญ”


ในเบื้องต้นทรงเล่าเรียนภาษาไทยกับโยมบิดา
จนสามารถอ่านหนังสือแบบเรียนเร็ว เล่ม ๑-๒ ได้จบ

ต่อมาโยมบิดาจึงพาไปฝากเป็นศิษย์ พระอาจารย์หอม แห่งวัดสองพี่น้อง
ซึ่งเป็นญาติกัน จากนั้นจึงทรงเริ่มศึกษาภาษาบาลีอักษรขอม
และ คัมภีร์มูลกัจจายน์ ที่เรียกกันว่า หนังสือใหญ่
กับ พระอาจารย์หอม และ พระอาจารย์จ่าง ปุณฺณโชติ
ซึ่งภายหลังได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น พระครูอุภัยภาดารักษ์
และเมื่อตกเย็นก็ทรงต่อสวดมนต์กับพระอาจารย์ ที่เรียกว่า ต่อหนังสือค่ำ

Image
พระรูปเมื่อครั้งยังทรงเป็นสามเณร พ.ศ. ๒๔๕๔


พ.ศ. ๒๔๕๔

เมื่อพระชนมายุได้ ๑๐ พรรษา
พระอาจารย์หอมได้พามาฝากเป็นศิษย์อยู่วัดมหาธาตุ
กับ พระอาจารย์ป่วน ผู้เป็นญาติฝ่ายโยมมารดา
(ภายหลังย้ายไปอยู่วัดพระเชตุพน ต่อมาได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น
พระครูบริหารบรมธาตุ เจ้าอาวาสวัดนางชี ภาษีเจริญ กรุงเทพฯ)



ทรงบรรพชาและอุปสมบท

พ.ศ. ๒๔๕๕

พระชนมายุได้ ๑๖ พรรษา ย้ายมาอยู่กับ พระอาจารย์สด จนฺทสโร
(ซึ่งภายหลังได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นที่
พระมงคลเทพมุนี วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กรุงเทพฯ)

ซึ่งมีศักดิ์เป็นอา ณ วัดพระเชตุพน

Image
พระอาจารย์สด จนฺทสโร


และในปีนั้น ได้ทรงกลับไปบรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดสองพี่น้อง
ตำบลต้นตาล อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี อันเป็นภูมิลำเนาเดิม
โดยมี พระครูวินยานุโยค (เหนี่ยง อินฺทโชโต)
เจ้าอาวาสวัดสองพี่น้อง เป็นพระอุปัชฌาย์

พ.ศ. ๒๔๕๖

ต้องทรงลาสิกขาออกไปช่วยครอบครัวทำนาอยู่ระยะหนึ่ง
เพราะท่านบิดาป่วย ครั้นพระชนมายุ ๑๘ พรรษา
ก็กลับบรรพชาเป็นสามเณรอีกครั้งหนึ่ง
แล้วทรงกลับมาอยู่ วัดพระเชตุพน เพื่อทรงศึกษาเล่าเรียนต่อ

Image
พระครูวินยานุโยค (เหนี่ยง อินทฺโชโต) วัดสองพี่น้อง พระอุปัชฌาย์


พ.ศ. ๒๔๖๐

พระชนมายุ ๒๒ พรรษา ทรงกลับไปอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดสองพี่น้อง
อันเป็นภูมิลำเนาเดิม โดยมี พระครูวินยานุโยค (เหนี่ยง อินฺทโชโต)
เจ้าอาวาสวัดสองพี่น้อง และเจ้าคณะอำเภอสองพี่น้อง เป็นพระอุปัชฌาย์
พระอาจารย์โหน่ง อินฺทสวณฺโณ วัดสองพี่น้อง
(ต่อมาย้ายไปเป็นเจ้าอาวาสวัดอัมพวัน ตำบลดอนมะดัน) เป็นพระกรรมวาจาจารย์
พระศากยปุตติยวงศ์ (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) วัดพระเชตุพน
(สุดท้ายได้รับสถาปนาเป็นที่ สมเด็จพระวันรัตน) เป็นพระอนุสาวนาจารย์
เมื่อวันที่ ๒๗ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๐ ตรงกับวันศุกร์ ขึ้น ๗ ค่ำ เดือน ๖ ปีมะเส็ง

Image
พระอาจารย์โหน่ง อินฺทสวณฺโณ วัดสองพี่น้อง พระกรรมวาจาจารย์

การศึกษาพระปริยัติธรรม

เมื่อเข้ามาอยู่ วัดพระเชตุพน แล้ว
จึงทรงเริ่มศึกษาพระปริยัติธรรมอย่างจริงจังในสำนักของ
สมเด็จพระวันรัตน (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) แต่ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์ที่
พระศากยปุตติยวงศ์ และกับ พระมหาปี วสุตฺตโม
ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๕๕ เป็นต้นมา สอบไล่ได้นักธรรม
และเปรียญชั้นต่างๆ มาเป็นลำดับ ดังนี้

Image
สมเด็จพระวันรัตน (เผื่อน ติสฺสทตฺโต ป.ธ. ๙) ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่
พระศากยปุตติยวงศ์ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม พระอนุสาวนาจารย์



พ.ศ. ๒๔๕๖

สอบได้นักธรรมชั้นตรี

พ.ศ. ๒๔๕๘

สอบได้เปรียญธรรม ๓ ประโยค ขณะทรงเป็นสามเณร

พ.ศ. ๒๔๖๒

สอบได้นักธรรมชั้นโท

พ.ศ. ๒๔๖๓

สอบได้เปรียญธรรม ๔ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๖๖

สอบได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๗๐

สอบได้เปรียญธรรม ๖ ประโยค

นอกจากการศึกษาพระปริยัติธรรมแล้ว
ยังทรงใฝ่พระทัยในการศึกษาภาษาต่างประเทศด้วย
เท่าที่จะทรงมีโอกาสศึกษาได้ กล่าวคือ
ทรงศึกษาภาษาอังกฤษกับ หลวงประสานบรรณวิทย์
และทรงศึกษาภาษาจีนกับ นายกมล มลิทอง

Image
พระรูปเมื่อครั้งยังทรงเป็นพระเปรียญ ๖ ประโยค

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น ปุณฺณสิริ)


สมณศักดิ์และภาระหน้าที่

เจ้าพระคุณสมเด็จฯ ทรงรับภาระหน้าที่ทางการคณะสงฆ์
มาแต่ทรงเป็นพระเปรียญ
เริ่มแต่หน้าที่ภายในพระอาราม
ไปจนถึงหน้าที่ในการปกครองคณะสงฆ์ ดังนี้

พ.ศ. ๒๔๖๓

เมื่อทรงเป็นเปรียญ ๔ ประโยค
ทรงเป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ชั้นไวยากรณ์

พ.ศ. ๒๔๖๗

เมื่อทรงเป็นเปรียญ ๕ ประโยคแล้ว
ทรงเป็นครูสอนพระปริยัติธรรมชั้นประโยค ๓
ทรงทำหน้าที่เป็นครูในสำนักเรียนวัดพระเชตุพนอยู่นานถึง ๒๕ ปี

พ.ศ. ๒๔๘๓

เมื่อยังทรงเป็นพระเปรียญเป็นกรรมการแปลพระไตรปิฎก
เป็นภาษาไทย แผนกพระวินัย

พ.ศ. ๒๔๘๔

เป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน
เป็นพระคณาจารย์เอกทางเทศนา
และในวันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๘๔
ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์
เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระอมรเวที


Image
ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่พระอมรเวที


พ.ศ. ๒๔๘๖

เป็นเจ้าคณะตรวจการภาคบูรพา
(สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี นครนายก ปราจีนบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด)

เป็นเจ้าคณะตรวจการภาค ๒
(พระนครศรีอยุธยา อ่างทอง สระบุรี ลพบุรี สิงห์บุรี
อุทัยธานี นครสวรรค์ พิจิตร กำแพงเพชร สุพรรณบุรี)


เป็นกรรมการสังคายนาพระธรรมวินัย

พ.ศ. ๒๔๘๗

เป็นพระอุปัชฌาย์

พ.ศ. ๒๔๘๘

เป็นสมาชิกสังฆสภา

พ.ศ. ๒๔๘๙

ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชสุธี

พ.ศ. ๒๔๙๐

สมเด็จพระวันรัตน (เผื่อน ติสฺสทตฺโต) เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน ถึงมรณภาพ
เจ้าพระคุณสมเด็จฯ ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่ พระราชสุธี
จึงได้รับแต่งตั้งเป็น ผู้รักษาการเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน

เป็นกรรมการสภามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

และในคราวเดียวกันได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์
เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพเวที

พ.ศ. ๒๔๙๑

เป็นสังฆมนตรี (สมัยที่ ๑ เป็นเจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน)
เป็นกรรมการและเลขาธิการ ก.ส.พ. (กรรมการสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ)
ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมดิลก


Image
ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมดิลก


พ.ศ. ๒๔๙๒

เป็นเจ้าคณะตรวจการภาค ๒
(สมุทรปราการ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร
ฉะเชิงเทรา ชลบุรี นครนายก ปราจีนบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด)


เป็นสภานายกสภาพระธรรมกถึก

พ.ศ. ๒๔๙๓

เป็นสังฆมนตรี (สมัยที่ ๒)

พ.ศ. ๒๔๙๔

เป็นสังฆมนตรี (สมัยที่ ๓)

เป็นสังฆมนตรีและสังฆมนตรีสั่งการแทนสังฆมนตรีว่าการองค์การเผยแผ่
(สมัยที่ ๔)

เป็นเจ้าคณะตรวจการภาค ๗
(สมุทรสงคราม สมุทรสาคร นครปฐม สุพรรณบุรี
ราชบุรี กาญจนบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์)


เป็นประธาน ก.จ.ภ. (กรรมการเจ้าคณะตรวจการภาค)
เป็นอนุกรรมการอบรมศีลธรรมและวัฒนธรรมแก่ข้าราชการและประชาชน
(ก.อ.ช.)

พ.ศ. ๒๔๙๖

เป็นประธานกรรมการสงฆ์แห่งโรงพยาบาลสงฆ์

พ.ศ. ๒๔๙๗

เป็นประธานทอดผ้าป่าวันโรงพยาบาลสงฆ์
โดยทรงริเริ่มในนามสภาพระธรรมกถึก

เป็นกรรมการวิทยุกระจายเสียงวันธรรมสวนะ

พ.ศ. ๒๔๙๘

เป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการทำนุบำรุงโรงพยาบาลสงฆ์

พ.ศ. ๒๔๙๙

ได้รับพระราชทานสถาปนาเป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระธรรมวโรดม
เป็นสังฆมนตรีว่าการองค์การสาธารณูปการ (สมัยที่ ๕)


Image
ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่พระธรรมวโรดม


พ.ศ. ๒๕๐๐

เป็นกรรมการ ก.ส.พ.

เป็นกรรมการอุปถัมภ์กิตติมศักดิ์ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

พ.ศ. ๒๕๐๑

เป็นประธานกรรมการปรับปรุงตลาดเฉลิมโลก

พ.ศ. ๒๕๐๒-๘

เป็นผู้รักษาการเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ

พ.ศ. ๒๕๐๓

เป็นสังฆมนตรีว่าการองค์การเผยแผ่ (สมัยที่ ๖)

พ.ศ. ๒๕๐๔

ได้รับพระราชทานสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระวันรัตน
เป็นกรรมการพิจารณาหลักสูตรการศึกษาปริยัติธรรม แผนกบาลี


Image
ขณะทรงดำรงสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระวันรัตน


พ.ศ. ๒๕๐๖

เป็น กรรมการมหาเถรสมาคม
ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕
ซึ่งประกาศใช้แทนพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔
เป็น ผู้รักษาการเจ้าอาวาสวัดโสธรวราราม จนถึง พ.ศ. ๒๕๐๗

พ.ศ. ๒๕๐๘

เป็นเจ้าคณะใหญ่หนกลาง
และรักษาการในตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก หนเหนือ และหนใต้
เป็น กรรมการมูลนิธิโรงพยาบาลสงฆ์

พ.ศ. ๒๕๐๙

เป็นแม่กองงานพระธรรมทูต

พ.ศ. ๒๕๑๐

เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระสังฆราช
ในระหว่างที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (จวน อุฏฺฐายีมหาเถร)
สมเด็จพระสังฆราชเสด็จเยือนศรีลังกาเป็นทางการ
ระหว่างวันที่ ๑๐-๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๐
เป็น ประธานจิตตภาวันวิทยาลัย


Image
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายีมหาเถร)


พ.ศ. ๒๕๑๕

เป็นเจ้าคณะนครหลวง กรุงเทพธนบุรี

สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

พ.ศ. ๒๕๑๕

ครั้นเมื่อถึงวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๑๕ นี้
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้สถาปนาสมเด็จพระวันรัตน (ปุ่น ปุณฺณสิริ) ขึ้นเป็น
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
นับเป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
สืบต่อจาก สมเด็จพระสังฆราช (จวน อุฏฺฐายีมหาเถร) วัดมกุฏกษัตริยาราม
ดังมีสำเนาประกาศสถาปนาดังนี้

Image
อาลักษณ์อ่านประกาศกระแสพระบรมราชโองการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช


ประกาศสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช
ภูมิพลอดุลยเดช ปร.


พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี
จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราซ บรมนาถบพิตร
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าโปรตกระหม่อมให้ประกาศว่า

โดยทื่ตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆฑรณายก ได้ว่างลง
เป็นการสมควรที่จะสถาปนาสมเด็จพระราชาคณะ
ขึ้นดำรงตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช
เพื่อจักได้บริหารการพระศาสนาให้สมบูรณ์
ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๕๐๕
และตามระเบียบราชประเพณีสืบไป
และโดยที่ได้ทรงสดับคำกราบบังคมทูลของหัวหน้าคณะปฏิวัติ
และสังฆทัศนะในมหาเถรสมาคมโดยเอกฉันทมติ

จึงทรงพระราชดำริว่า สมเด็จพระวันรัตน เป็นพระมหาเถระ
เจริญในสมณคุณเนกขัมมปฏิบัติ
สมบูรณ์ด้วยศีลาจารวัตร รัตตัญญูมหาเถรกรณธรรม
ดำรงสถาพรอยู่ในสมณพรหมจรรย์ตลอดมาเป็นเวลาช้านาน
ได้ประกอบกรณียกิจเป็นหิตานุหิตประโยชน์แก่พุทธจักร
และอาณาจักรอย่างไพศาล
ดั่งมีอรรถจริยาปรากฏเกียรติสมภาร
ตามความพิสดารในประกาศสถาปนาเป็นสมเด็จพระราซาคณะ มหาสังฆนายก
เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๐๔ แล้วนั้น

ครั้นต่อมา สมเด็จพระวันรัตน ยิ่งเจริญด้วยอุตสาหวิรยาธิคุณมิได้ท้อถอย
สามารถประกอบพุทธศาสนกิจยังการพระศาสนา
ให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้นเป็นลำดับตลอดมา
ในการปกครองคณะสงฆ์ ตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช ๒๕๐๕
สมเด็จพระวันรัตน ได้ดำรงตำแหน่งกรรมการมหาเถรสมาคม
เป็นเจ้าคณะใหญ่หนกลาง เป็นเจ้าคณะนครหลวงกรุงเทพธนบุรี
และเป็น แม่กองงานพระธรรมทูต ตามที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน

อนึ่ง ในคราวที่สมเด็จพระสังฆราชเสด็จไปเยือนประเทศศรีลังกา
เป็นทางราชการ ตามคำกราบทูลอาราธนาของรัฐบาลประเทศนั้น
สมเด็จพระวันรัตก็ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนสมเด็จพระสังฆราช
เมื่อเดือนกุมภาพันธ์พุทธศักราช ๒๕๑๐

ในการปริยัติศึกษา เป็นกรรมการพิจารณาร่างหลักสูตรพระปริยัติธรรม
แผนกภาษาบาลี ตั้งแต่ชั้นเปรียญตรีถึงชั้นเปรียญเอก

ในฐานะนายกสภาแห่งสภาพระธรรมกถึก
ได้จัดตั้งทุนไว้สำหรับส่งเสริมให้พระภิกษุผู้สำเร็จการศึกษา
จากมหาวิทยาลัยสงฆ์ ไปศึกษาวิชาเพิ่มเติม ณ ต่างประเทศ
เป็นผู้อุปถัมภ์อภิธรรมมูลนิธิวัดพระเชตุพนฯ
ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาพระอภิธรรมแก่ประชาชน
และได้จัดสร้างอาคารเรียนขึ้น ๑ หลัง
สำหรับใช้เป็นสถานศึกษาพระอภิธรรม

ในการปกครองพระอาราม ก็ได้เอาใจใส่ควบคุมดูแลระวังรักษา
และจัดการบูรณะปฏิสังขรณ์ซ่อมแซมปูชนียวัตถุ
และสิ่งก่อสร้างในพระอาราม ซึ่งชำรุดทรุดโทรมเสียหาย
ทั้งในบริเวณพุทธาวาสและสังฆาวาส
ให้กลับคืนดีในสภาพมั่นคงถาวรสะอาดเรียบร้อยดีขึ้นตลอดมา
ดังเป็นที่ปรากฏอยู่แล้ว

อนึ่ง สมเด็จพระวันรัตน ไต้จัดตั้งมูลนิธิขึ้นไว้เป็นทุนถาวร
สำหรับบูรณะปฏิสังขรณ์พระอารามเริ่มตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๐๕ เป็นต้นมา
มูลนิธินี้ ได้รับพระราชทานนามว่า “มูลนิธิทุนพระพุทธยอดฟ้า ๑”

นับว่า สมเด็จพระวันรัตน เป็นผู้ทรงคุณธรรม
มีปรีชาสามารถในการปกครองพระอารามหลวงที่สำคัญเป็นอย่างดียิ่ง
สมพระราชประสงค์ในการส่งเสริมการศึกษาของชาติ

ในฐานะนายกสภาแห่งสภาพระธรรมกถึก
ได้จัดพระภิกษุไปเป็นครูสอนศีลธรรมแก่นักเรียนโรงเรียนต่างๆ
ในส่วนกลางตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่หนึ่งถึงปีที่ห้า

นอกจากนั้น สมเด็จพระวันรัตยังได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้เป็นประธานดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนสงเคราะห์เด็กอนาถา
ที่ วัดศรีจันทรประดิษฐ์ จังหวัดสมุทรปราการ
ที่ วัดสันติการาม และที่ วัดป่าไก่ จังหวัดราชบุรี อีกด้วย

ส่วนการพระศาสนาในต่างประเทศ
สมเด็จพระวันรัตน ได้ไปเป็นประธานสงฆ์ในการผูกพัทธสีมา
วัดไทยพุทธคยา ประเทศอินเดีย
แล้วเลยไปสังเกตการณ์พระศาสนา ณ ประเทศเนปาล

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๙ ไปเป็นประธานสงฆ์ในการผูกพัทธสีมา
วัดเชตวัน สหพันธ์มาเลเซีย

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๑๐ ไปเยี่ยม วัดพุทธปทีป ประเทศอังกฤษ
แล้วเลยไปสังเกตการณ์พระศาสนา
ณ ประเทศเนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส เบลเยี่ยม
ลักเซมเบอร์ก เยอรมนี สวิส และ อิตาลี

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๑๑ เป็นผู้แทนคณะสงฆ์ไทย
ไปร่วมงานถวายพระเพลิงพระศพ สมเด็จพระสังฆราชแห่งกัมพูชา

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๑๓ และในปีพุทธศักราช ๒๕๑๕
ได้รับอาราธนาจากรัฐบาลอเมริกัน ให้ไปเยือนสหรัฐอเมริกา
และสมเด็จพระสันตะปาปา ประมุขแห่งศาสนาคาทอลิก
ได้อาราธนาให้ไปเยือน สำนักวาติกัน
เพื่อเป็นการส่งเสริมสัมพันธไมตรีและความเข้าใจอันดีระหว่างศาสนา

บัดนี้ ก็เป็นที่ประจักษ์ว่า สมเด็จพระวันรัตน
เป็นผู้เจริญยิ่งด้วยพรรษายุกาลรัตตัญญูมหาสถาวีรธรรม
มั่นคงในพระพุทธศาสนา เป็นอจลพรหมจริยาภิรัต
สงเคราะห์พุทธบริษัท ปกครองคณะสงฆ์
ดำรงตำแหน่งสมณศักดื้ติดต่อกันมาเป็นเวลาช้านานได้เป็นครู
และอุปัธยาจารย์แห่งมหาชนเป็นอันมาก
มีศิษยานุศิษย์แพร่หลายไพศาล
เป็นที่เคารพสักการะของพุทธศาสนิกบริษัททั่วสังฆมณฑล
ตลอดจนอาณาประชาราษฎรทั่วไป

สมควรจะสถาปนาขึ้นเป็น
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ประธานาธิบดีแห่งสังฆมณฑล
เพื่อเป็นศรีศุภมงคลแด่พระบวรพุทธศาสนาสืบไป

จึงมีพระบรมราชโองการโปรดสถาปนา
สมเด็จพระวันรัตน ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช
มีพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฏว่า


Image
อาลักษณ์จารึกพระสุพรรณบัฏพระนามสมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น ปุณฺณสิริมหาเถร)
ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม



สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สุขุมธรรมวิธานธำรง
สกลมหาสงฆปริณายก ตรีปิฎกกลาสุโกศล วิมลคัมภีรญาณ
ปุณณสิริภิธานสังฆวิสุตปาวจนุตตมสิกขวโรปการ
ศีลขันธสมาจารยสุทธิปฏิบัติ พุทธบริษัทคารวสถาน
วิจิตรปฏิภาณพัฒนคุณอดุลธรรมวิสารสุนทร
บวรธรรมบพิตร สมเด็จพระสังฆราช


เสด็จสถิต ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร พระอารามหลวง
เป็นประธานในสังฆมณฑลทั่วราชอาณาจักร

ขออาราธนาให้ทรงรับธุระพระพุทธศาสนา
เป็นภาระสั่งสอนช่วยระงับอธิกรณ์
และอนุเคราะห์พระภิกษุสามเณรในสังฆมณฑลทั่วไป
โดยสมควรแก่พระอิสริยยศ ซึ่งพระราชทานนี้

จงทรงเจริญพระชนมายุ วรรณ สุข พล ปฏิภาณ คุณสารสิริสวัสดึ่
จิรัฏฐิติวิรุฬหิไพบูลย์ในพระพุทธศาสนาเทอญ
ให้ทรงมีพระราชาคณะและพระครูฐานานุกรมประดับพระอิสริยยศ ๑๕ รูป

คือ พระทักษิณคณาธิกร สุนทรธรรมสาธก
พุทธปาพจนดิลกมหาเถรกิจการี คณาธิบดีศรีรัตนคมกาจารย์
พระราชาคณะปลัดขวา ๑
พระอุดรคณาภิรักษ์ อัครศาสนกิจบรรหาร มหาเถราธิการธุรการี
สมุหบดีศรีธรรมภาณกาจารย์
พระราชาคณะปลัดซ้าย ๑
พระครูธรรมกถาสุนทร ๑ พระครูวินัยกรณ์โสภณ ๑
พระครูพรหมวิหาร พระครูพระปริต ๑ พระครูฌานวิสุทธิ์ พระครูพระปริต ๑
พระครูวินัยธร ๑ พระครูธรรมธร ๑ พระครูพิมนสรภาณ พระครูคู่สวด ๑
พระครูพิศาลสรคุณ พระครูคู่สวด ๑ พระครูพิบูลบรรณวัตร ๑
พระครูพิพัฒน์บรรณกิจ ๑ พระครูสังฆบริหาร ๑ พระครูสมุห์ ๑ พระครูใบฎีกา ๑
ขอให้พระคุณผู้ได้รับตำแหน่งทั้งปวงนั้น
มีความสุขสิริสวัสดิ์สถาพรในบวรพุทธศาสนาเทอญ

ประกาศ ณ วันที่ ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๑๕
เป็นปีที่ ๒๗ ในรัชกาลปัจจุบัน


Image
ริ้วกระบวนเชิญพระสุพรรณบัฏ พัดยศ เครื่องยศสมณศักดิ์ พระตราประจำตำแหน่ง
จากพระบรมมหาราชวังสู่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

ใบกำกับพระสุพรรณบัฏ

ให้สถาปนา สมเด็จพระวันรัต ขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช
มีพระนามตามที่จารึกในพระสุพรรณบัฏ
และให้ทรงมีพระราชาคณะและพระครูฐานานุกรมประดับพระอิสริยยศ ๑๕ รูป

คือ พระทักษิณคณาธิกร สุนทรธรรมสาธก พุทธปาพจนดิลกมหาเถรกิจการี
คณาธิบดีศรีรัตนคมกาจารย์ พระราชาคณะปลัดขวา ๑
พระอุดรคณาภิรักษ์อัครศาสนกิจบรรหาร มหาเถราธิการธุรการี
สมุหบดีศรีธรรมภาณกาจารย์ พระราชาคณะปลัดซ้าย ๑
พระครูธรรมกถาสุนทร ๑ พระครูวินัยกรณ์โสภณ ๑ พระครูพรหมวิหาร
พระครูพระปริต ๑ พระครูฌานวิสุทธิ์ พระครูพระปริต ๑ พระครูวินัยธร ๑
พระครูธรรมธร ๑ พระครูพิมลสรภาณ พระคู่สวด ๑ พระครูพิศาลสรคุณ
พระครูคู่สวด ๑ พระครูพิบูลบรรณวัตร ๑ พระครูพิพัฒน์บรรณกิจ ๑
พระครูสังฆบริหาร ๑พระครูใบฎีกา ๑


Image
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงถวายพัดยศและเครื่องสมณศักดิ์แด่สมเด็จฯ
ในงานพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น ปุณฺณสิริ)
สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๗ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์



ขออาราธนาให้ทรงรับธุระพระพุทธศาสนา เป็นภาระสั่งสอน
ช่วยระงับอธิกรณ์และอนุเคราะห์พระภิกษุสามเณรในสังฆมณฑลทั่วไป
ตามสมควรแก่พระอิสริยยศ ซึ่งพระราชทานนี้
และจงทรงเจริญพระชนมายุ วรรณ สุข พล ปฏิภาณ คุณสารสิริสวัสดิจิรัฏฐิติ
วิรุฬหิไพบูลย์ ในพระพุทธศาสนาเทอญ

ตั้งแต่วันที่ ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๑๕
เป็นปีที่ ๒๗ ในรัชกาลปัจจุบัน

สมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ปร.


Image
สมเด็จพระราชาคณะถวายศีลในการพระราชพิธีสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช
เมื่อวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๕ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม

พระอวสานกาล

โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ได้มีแถลงการณ์ในการสิ้นพระชนม์ ดังนี้

“สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก
เสด็จเข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตั้งแต่วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๑๖

ด้วยพระอาการเวียนพระเศียร ความทรงจำเสื่อม
พระวรกายทางซีกขวาอ่อน เคลื่อนไหวไม่ได้
คณะแพทย์ลงความเห็นว่า พระอาการทั่วไปทั้งหมด

เนื่องมาจากการที่พระองค์ทรงประชวรเป็นเนื้องอกในปอดข้างซ้าย
ซึ่งคณะแพทย์ได้ถวายการผ่าตัดเมื่อวันที่ ๒ ตุลาคม ๒๕๑๕
และต่อมาได้กระจายไปที่สมอง
คณะแพทย์ได้ถวายการรักษาด้วยรังสีโคบอลท์ พระอาการดีขึ้นบ้าง

ต่อมาวันที่ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ มีพระโรคแทรก คือ
มีพระโลหิตออกจากกระเพาะอาหาร
คณะแพทย์ได้ถวายการผ่าตัด
เพื่อระงับมิให้มีการสูญเสียพระโลหิตทางพระลำไส้อีก
และถวายการผ่าตัดเพื่อมิให้มีพระอาการขึ้นอีก

นับตั้งแต่วันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๑๖ เป็นต้นมา
พระอาการทางสมองมากขึ้น จนครึ่งพระวรกายซีกขวาเคลื่อนไหวไม่ได้
ทรงมีพระอาการไข้ขึ้นสูงตลอดมา ปอดบวม
มีพระอาการทั่วไปอ่อนเพลียลงตามลำดับ

ในที่สุดสิ้นพระชนม์ลง
เมื่อวันศุกร์ที่ ๗ ธันวาคม ๒๕๑๖ เวลา ๒๒.๒๕ ด้วยพระอาการอันสงบ”


คณะแพทย์ได้พยายามเยียวยาถวายการรักษาพระองค์
อย่างสุดความสามารถจนถึงสิ้นพระชนม์

ในตอนกลางคืนวันสิ้นพระชนม์
มีพระสงฆ์เข้าเยี่ยมพระอาการประมาณ ๓๐๐ รูป
คฤหัสถ์ประมาณ ๒๐๐ คน

การพระศพ

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดการพระศพถวายพระเกียรติ
ตามพระราชประเพณีทุกประการ วันที่ ๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๖ เวลา ๑๖.๐๐ น.
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ
เสด็จพระราชดำเนินมาถวายน้ำสรงพระศพ ณ ตึกกวี เหวียนระวี

แล้วทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เชิญพระโกศประดิษฐานเหนือชั้นแว่นฟ้า
ประกอบพระลองกุดั่นใหญ่ แวดล้อมด้วยเครื่องประดับพระเกียรติยศ
หอประชุมสงฆ์ วัดพระเชตุพน

และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีพระพิธีพระเกียรติยศ
ณ หอประชุมสงฆ์ วัดพระเชตุพน
และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้มีพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมทั้งกลางวันกลางคืน
รับพระราชทานฉันเช้าวันละ ๘ รูป เพลวันละ ๔ รูป กำหนด ๗ วัน
ทั้งได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานถวาย

เมื่อครบ ๗ วัน ๕๐ วัน และ ๑๐๐ วัน
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้กำหนดการพระราชกุศลออกพระเมรุ และพระราชทานเพลิง
วันที่ ๒๒-๒๓-๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๗

ในการบำเพ็ญกุศลถวายพระศพนี้
มหาเถรสมาคม คณะสงฆ์ ทั้งในกรุงเทพฯ และจังหวัดต่างๆ ทั่วทุกภาค
คณะรัฐบาล กระทรวง ทบวง กรม สมาคม พ่อค้า ประชาชน ศิษยานุศิษย์
คณะสงฆ์จีน คณะสงฆ์ญวน สมาคมคาทอลิกแห่งประเทศไทย
สมาคมศรีครุสิงห์สภา ฮินดูสมาส ฮินดูธรรมสภา และในต่างประเทศ
ก็มีพระภิกษุสงฆ์พร้อมด้วยพุทธบริษัทจากฮ่องกง สิงคโปร์ มาเลเซีย
ได้โดยเสด็จพระราชกุศลมาจนถึงวันพระราชทานเพลิงศพ

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช
ทรงดำรงตำแหน่ง เจ้าอาวาสวัดพระเชตุพน เป็นองค์ที่ ๑๑
เป็นเวลา ๒๖ ปี ๘ เดือน ๓๐ วัน

ทรงดำรงตำแหน่ง สมเด็จพระสังฆราช เป็นเวลา ๑ ปี ๔ เดือน ๑๖ วัน
สิริพระชนมายุได้ ๗๗ พรรษา ๘ เดือน ๘ วัน

พระราชทานเพลิงศพ ณ
พระเมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส
เมื่อวันที่ ๒๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๗


Image
ตำหนักเดิมที่ประดิษฐานพระรูปสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๑๗




 

วิดีโอ

WatpaLA-Youtube

Copyright ©2554 วัดป่าธรรมชาติ มลรัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา